Těžko soudit, kdy poprvé se v lidské duši začala neodbytně šťourat myšlenka: „proč ptáci mohou a my ne?“Snad co lidstvo lidstvem je. Trvalo však stovky tisíc let, než se intelektu homo sapiens, jeho touhám a objevitelským vášním podařilo přijít na ten úžasný fígl, že teplý vzduch je lehčí, než ten studený. Byli to bratři Montgolfierové, kterým se podařilo v září 1783 přimět 450 kilo těžký balón naplněný 1000m3 teplého vzduchu k vzestupné trajektorii. O pár měsíců později už další model pojmenovaný „DOBYTÍ NEBES“ vystoupal do půlkilometrové výšky a uletěl celých tři a půl kilometru. Ale to byla jen působivá overtúra.
Bratři Montgolfierové rok na to získali tituly rytířů a zvolili si heslo: „ SIC ITUR AD ASTRA“ – TAK PŮJDEME KE HVĚZDÁM“
Jak výstižné!
O dvě a půl století později jsou horkovzdušné balóny tu a tam nádhernou ozdobou oblohy. Jejich barevné hrušky nebo koule se vznášejí nad našimi hlavami a neznám nikoho, v kom by i dnes, v první čtvrtině jedenadvacátého století, nevzplanul plamínek přirozené závisti, ne nepodobný ohnivé „lišce“, která zahučí z plynových hořáků vždy, když je třeba povylétnout ještě výše. A nespadnout.
Kdo se kdy postavil do proutěného koše – jak z obrazů Kamila Lhotáka – nám dá chutě za pravdu: je to fakt něco naprosto nepopsatelného.
Zemská přitažliovost je překonána, vzduch kolem je rázem čistší, ticho úžasnější a pohled na krajinu, lidi, vlaky, auta a vůbec na všechno není srovnatelný s ničím prostě pozemským. To neumí poskytnout žádné letadlo.
Jen horkovzdušný balón.
Už jste viděli hrad Buchlov z výšky? Umíte si představit, jak krásné jsou slovácké vinice kolem Velehradu z ptačí perspektivy? Chtěli byste vidět meandry Moravy nebo elegantní vlnovky Baťova kanálu ve skoro celé jejich délce a se všemi půvaby stvořenými přírodou i citlivými lidmi?
Nebo roviny kolem Chrudimi, Pardubic a Třech Bubnů?
Tož, tak to jo.
Stačí přijet třeba i na Slovácko a chvíli se pídit, odkud že by se dalo vzlétnout.
Kdo hledá, najde. Jistě se brzy dopídíte, kde hledat všechno, co je třeba k naplnění hesla rytířů Montgolfierů a odvěkých lidských tužeb: SIC ITUR AD ASTRA!
Následnovat by mohla pasáž o Buchlovu, Modré, Velehradě nebo Břestku, o brlém Slovácku jako fenoménu a třeba – pokud byste se rozhodli – třeba také o tom, že přijedete na veletrh – vlastně festival turistiky DOVOLENÁ na Černé louce v Ostravě.
Když ne u nás, tak jistě v některé z jiných expozic najdete třeba hned několik typů, odkud se vznést „ke hvězdám“.
Fotografie – vyjma historické Montgolfiery – byly pořízeny při akci „Balony nad Chrudimí – před desítkou let. Tehdá i já, coby balonářský novic, prošel jsem slavnostním křtem větrem, zemí a vínem (kdysi to bývala voda) a přijal jsem balonéřský titul baron Laco od Tří Bubnů.
TROCHĘ LATANIA
Trudno powiedzieć, kiedy ludzka dusza po raz pierwszy zaczęła uporczywie rozważać pytanie: „Dlaczego ptaki potrafią latać, a my nie?”. Być może od początku ludzkości. Jednak minęły setki tysięcy lat, zanim intelekt homo sapiens, jego pragnienia i pasja odkrywcza, odkryły zdumiewający trik, polegający na tym, że ciepłe powietrze jest lżejsze od zimnego. To bracia Montgolfier we wrześniu 1783 roku zdołali sprawić, że 450-kilogramowy balon wypełniony 1000 m³ ciepłego powietrza wzniósł się w górę. Kilka miesięcy później inny model o nazwie „ZDOBYWANIE NIEBA” osiągnął wysokość pół kilometra i przeleciał pełne trzy i pół kilometra. Ale to była tylko imponująca uwertura.
Bracia Montgolfier rok później zostali pasowani na rycerzy i wybrali motto: „SIC ITUR AD ASTRA” – WIĘC LECIMY DO GWIAZD”
Jakże trafne!
Dwa i pół wieku później balony na ogrzane powietrze są tu i ówdzie piękną ozdobą nieba. Ich kolorowe gruszki czy kule unoszą się nad naszymi głowami i nie znam nikogo, w kim nawet dzisiaj, w pierwszej ćwierci XXI wieku, nie zapłonąłby płomień naturalnej zazdrości, niczym ognisty „lis”, który ryczy z palników gazowych, gdy trzeba wzbić się jeszcze wyżej. I nie spaść. Każdy, kto kiedykolwiek stanął w wiklinowym koszu – niczym na jednym z obrazów Kamila Lhotáka – powie nam prawdę: to naprawdę coś zupełnie nie do opisania.
Ziemska grawitacja zostaje pokonana, powietrze wokół nagle staje się czystsze, cisza bardziej niesamowita, a widok na krajobraz, ludzi, pociągi, samochody i wszystko inne w ogóle jest nieporównywalny z niczym na Ziemi. Żaden samolot może to zapewnić. Tylko balon na ogrzane powietrze.
Czy widziałeś kiedyś Zamek Buchlov z góry? Czy potrafisz sobie wyobrazić, jak piękne są słowackie winnice wokół Velehradu i Břestku z lotu ptaka? Czy chciałbyś zobaczyć meandry rzeki Morawy lub eleganckie, faliste linie Kanału Baty na niemal całej ich długości, z całym urokiem stworzonym przez naturę i wrażliwych ludzi?
Cóż, to wszystko.
Po prostu przyjedź do Břestku i znajdź Centrum Balonowe. Ale nawet nie musisz jechać do Břestku. Baloniarze z Centrum Balonowego przyjadą do Ciebie wyposażeni we wszystko, czego potrzebujesz, aby spełnić motto rycerzy Montgolfier i odwieczne pragnienia człowieka: SIC ITUR AD ASTRA!
Zdjęcia – z wyjątkiem historycznego Montgolfier – zostały zrobione podczas wydarzenia „Balony nad Chrudimí” dziesięć lat temu. Wtedy, jako początkujący baloniarz, przeszedłem ceremonialny chrzest w wietrze, ziemi i winie (kiedyś była to woda) i otrzymałem tytuł baloniarski Rycerz Laco Trzech Bębnów.